Beklentiler Neden Bizi Bu Kadar Etkiler?

“Ben onun için bunu yapardım.”

“Böyle olacağını hiç düşünmemiştim.”

“Bu yaşımda çok daha farklı bir yerde olmalıydım.”

“Beni gerçekten önemseseydi ne istediğimi anlardı.”

Hayatımızın birçok alanında beklentilerimiz vardır. Kendimizden başarılı olmayı, çevremizdeki insanlardan bizi anlamalarını, ilişkilerimizden belirli şekilde ilerlemesini ve gelecekten planladığımız gibi şekillenmesini bekleyebiliriz.

Beklenti sahibi olmak tek başına olumsuz değildir. Beklentiler hedeflerimizi şekillendirebilir ve ne istediğimizi anlamamıza yardımcı olabilir. Ancak beklediğimiz ile gerçekte yaşadığımız arasındaki mesafe büyüdüğünde hayal kırıklığı ortaya çıkabilir.

Beklentilerimiz Nereden Gelir?

Beklentilerimiz her zaman bilinçli şekilde oluşturduğumuz kurallar değildir.

Geçmiş deneyimlerimiz, ailemiz, çevremizde gördüğümüz ilişkiler, sosyal medya ve kendimizle ilgili düşüncelerimiz “Bir şey nasıl olmalı?” sorusuna verdiğimiz cevapları etkileyebilir.

Örneğin kişi kendisine:

“30 yaşıma geldiğimde hayatımı tamamen düzene koymuş olmalıyım.”

“Başarılıysam hata yapmamalıyım.”

“İyi bir ilişkide tartışma yaşanmamalı.”

gibi kurallar koyabilir.

Sorun, hayat bu plana uymadığında başlayabilir. Çünkü bazen yaşadığımız durumdan çok, yaşadığımız durum ile olması gerektiğini düşündüğümüz durum arasındaki fark bizi zorlayabilir.

Kendimizden Çok Fazla Şey Beklemek

Beklentiler yalnızca başkalarına yönelik değildir.

Bazen en yüksek beklentileri kendimize yöneltiriz.

Her zaman üretken olmak, başarılı olmak, doğru karar vermek, hata yapmamak veya hayatın her alanını aynı anda kontrol etmek isteyebiliriz.

Bu beklentiler karşılanmadığında:

“Yeterince iyi değilim.”

“Daha fazlasını yapmalıydım.”

“Herkes ilerliyor, ben geride kaldım.”

gibi düşünceler ortaya çıkabilir.

Burada kişinin kendisine şu soruyu yöneltmesi önemli olabilir:

“Kendimden beklediğim şeyi başka bir insandan da bekler miydim?”

Cevap hayırsa, kendimize uyguladığımız ölçütün ne kadar gerçekçi olduğunu yeniden değerlendirebiliriz.

Başkalarından Beklemek

İlişkilerde de doğal olarak beklentilerimiz vardır.

Önemsenmek, saygı görmek veya ihtiyaçlarımızın dikkate alınmasını istemek oldukça anlaşılabilir beklentilerdir.

Ancak bazı beklentiler hiç konuşulmadan karşı tarafın bunları bilmesi gerektiği varsayımına dönüşebilir.

“Ben söylemeden anlamalı.”

“Ben onun için yapıyorsam o da benim için yapmalı.”

“Beni seviyorsa nasıl davranması gerektiğini bilmeli.”

Buradaki sorun bazen beklentinin kendisinden çok, beklentinin hiç ifade edilmemiş olmasıdır. Karşımızdaki insan bizim zihnimizde oluşturduğumuz kuralları bilmiyor olabilir. Araştırma ve psikoloji kaynaklarında da açıkça konuşulmayan ilişki beklentilerinin hayal kırıklığı ve anlaşmazlıkla bağlantılı olabileceği vurgulanıyor.

Beklentiyi Azaltmak mı Gerekiyor?

Çözüm hayattan veya insanlardan hiçbir şey beklememek değildir.

Örneğin bir ilişkide saygı, dürüstlük ve güvenilirlik beklemek ile karşı tarafın her durumda bizim düşündüğümüz şekilde davranmasını beklemek aynı değildir. Yüksek ama gerçekçi standartların tamamen beklentisiz olmaktan farklı değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle “Beklentiye girmemeliyim.” demek yerine beklentilerimizi incelemek daha anlamlı olabilir:

“Bu beklentim gerçekçi mi?”

“Bu durum benim kontrolümde mi?”

“Karşımdaki kişi bu beklentimi biliyor mu?”

“Bunun gerçekleşmemesi benim için ne anlama geliyor?”

“Bir isteğim mi var, yoksa bunun mutlaka gerçekleşmesi gerektiğini mi düşünüyorum?”

Beklentilerimizi fark etmek, her beklentiden vazgeçmek anlamına gelmez. Bazen hangi beklentilerin bizim için gerçekten önemli olduğunu anlamamızı sağlar.

Samsun ve Atakum'da Psikolog Arayışı

Yüksek beklentiler, hayal kırıklığı, kendine yönelik baskı ve kişilerarası ilişkilerde karşılanmayan beklentiler herkes tarafından farklı biçimde deneyimlenebilir.

Samsun psikolog veya Atakum psikolog araması yapan kişiler psikolog seçerken mesleki eğitim, yetkinlik, çalışma alanları ve etik ilkelere yaklaşım gibi unsurları değerlendirebilir.

Beklentiler hayatımızdan tamamen çıkarmamız gereken şeyler değildir. Belki de önemli olan, “Neden bunu bekliyorum ve bu beklenti ne kadar gerçekçi?” sorusunu zaman zaman kendimize sorabilmektir.

Bu içerik genel psikolojik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel değerlendirme veya tanı niteliği taşımaz.